مرحلهي اول المپياد فيزيك سال 1391 با تمام سختيهاي خود به پايان رسيد و به جرأت ميتوان گفت كه 
مرحلهي اول امسال جزء سخت ترينها طی سالهای اخير بود. به خصوص آنكه زمان پاسخگويي به سوالات نيز كاهش يافته بود. در كمتر از دو ماه باقيمانده تا آزمون مرحلهي دوم برنامهريزي دقيقي بايد انجام داد و از دست دادن زمان به هيچ وجه جايز نيست. براي اين برنامهريزي نگاه آماري به مباحث سوالات سالهاي گذشته ميتواند بسيار مفيد باشد. سعي كنيد جهت مطالعات خود را بر اين آمار استوار كنيد.
در ادامهي مطلب، برنامهي پيشنهادي، منابع مفيدتر و نگاه آماري به سوالات مرحلهي دوم فيزيك را خواهيد ديد. اين موارد توسط آقاي امير پرتوي از مدرسين المپياد فيزيك و سرگروه اتاق فكر فيزيك آيريسك در اختيار شما قرار گرفته است.
| بودجه بندی سؤالات مرحله 2 المپياد فيزيک به تفکيک موضوع | ||||||||||||||||
| مبحث | شماره دوره | موضوعات | ||||||||||||||
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | ||
| نور هندسی | 1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 2 | 0 | 0 | 1 | 1 | روشنايی و سايه |
| آينه ها | ||||||||||||||||
| شکست نور, عدسی ها | ||||||||||||||||
| مکانيک | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 2 | 2 | 1 | 0 | 5 | 2 | 2 | 0 | 2 | 1 |
کميتها، دقت، تخمين ديمانسيون و هوش |
| حرکت يک بعدی | ||||||||||||||||
| حرکت دو بعدی | ||||||||||||||||
| حرکت دايره ای | ||||||||||||||||
| بردارها، حرکت مقيّد | ||||||||||||||||
| 2 | 4 | 1 | 2 | 3 | 2 | 3 | 1 | 3 | 0 | 1 | 2 | 4 | 2 | 1 | ديناميک ، گرانش | |
| ديناميک دايره ای | ||||||||||||||||
| کار و انرژی و توان | ||||||||||||||||
| 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | نوسان | |
|
سيالات، حرارت، ترموديناميک |
1 | 1 | 1 | 1 | 0 | 0 | 1 | 1 | 1 | 0 | 1 | 2 | 0 | 0 | چگالی | |
| استاتيک سيالات | ||||||||||||||||
| ديناميک سيالات | ||||||||||||||||
| 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 1 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | دما و انبساط | |
| تعادل گرمايی | ||||||||||||||||
| انتقال گرما | ||||||||||||||||
| 1 | 0 | 1 | 1 | 1 | 0 | 2 | 1 | 2 | 0 | 2 | 1 | 0 | 1 | 0 | قانون گازها | |
| ترموديناميک | ||||||||||||||||
|
الکتريسيته ساکن و جاری |
0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 |
کولن، ميدان الکتريکی پتانسيل الکتريکی |
| 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 1 | 2 | 0 | 1 | 3 | 1 | 0 | 1 | 1 | خازن | |
|
جريان، مقاومت، مدار، توان الکتريکی |
||||||||||||||||
| مغناطيس | 0 | 0 | 0 | 1 | 0 | 1 | 0 | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 |
ميدان مغناطيسی بار متحرک ، جريان |
| شار و القای مغناطيسی | ||||||||||||||||
| جمع | 7 | 7 | 6 | 8 | 7 | 7 | 10 | 8 | 8 | 10 | 11 | 9 | 9 | 8 | 6 | |
بهترين كارهايي كه در اين مدت باقی مانده ميتوانيد انجام دهيد:
1) مطالعه و يادگيری مباحثی که نخونديد يا ضعف داريد : بيشتر دانش آموزان همه مباحث رو نخوندن، و معمولاً بيشتر رو مکانيک و الکتريسيته وقت گذاشتند.
در مرحله دوم معمولاً از همه مباحث سؤال مطرح ميشه، پس بهتر هست که حداکثر تا اواخر اسفند، مباحثی رو که نخونديد يا ضعف داريد، بخونيد و تقويت کنيد و مرور کنيد.مباحث به ترتيب اهميت :
- مکانيک : کتاب "آشنايی با مکانيک – دانيل کلپنر" خيلی مفيد هست. اگر وقت نداشتيد بخونيد، حتماً مسائلش رو حل کنيد.
- الکترومغناطيس: معمولاً کتاب "الکتروديناميک – گريفيتس" رو پيشنهاد ميکنند ولی اگر براتون سخت بود "الکترومغناطيس – راشد محصل" بهتر هست.
- سيالات و حرارت و ترموديناميک : کتاب "الفبای حرارت و سيالات" برای مرحله دوم کافی هست.
- نور هندسی : کتاب "الفبای نور هندسی" کافی هست.
- (سؤالات ايرودوف و اپتيتود هم برای تقويت قدرت حل مسئله خيلی مفيد هستند) : بعضی از کتابها در فروشگاه آيريسک موجود است.
2) حل سؤالات مرحله دوم سالهای گذشته : بهترين و مفيدترين منبع برای حل تمرين و آشنايی با سبک مرحله دو، سؤالات مرحله دوم سالهای گذشته هست .
- اگر با سبک سؤالات مرحله دوم آشنا نيستيد، بهتر هست ابتدا 5 دوره از سؤالات رو به صورت آزمايشی حل کنيد و پاسخ سؤالات رو خوب بررسی کنيد. توجه کنيد که به طور متوسط هر سؤال در مرحله دوم 30 دقيقه وقت لازم دارد.
- بعد از آشنايی با سؤالات، بهتر هست حداقل 5 دوره آخر رو از خودتون آزمون بگيريد، سعی کنيد شرايط آزمون واقعی رو برای خودتون ايجاد کنيد: وقت محدود و متوالی، لباس مدرسه، پشت نيمکت يا صندلی تک نفره، بدون چرکنويس اضافی، برگه پاسخ به تعداد سؤالات، بدون ماشين حساب و …. .
- معمولاً متن سؤالات مرحله دوم طولانی و پيچيده هستند ولی بر خلاف ظاهر آنها پاسخ های منطقی و ساده ای دارند. پس سعی کنيد با حوصله و دقت و تمرکز متن سؤال رو خوب بخونيد. فهم روی سؤال نصف حل آن است ! در ضمن، اگر بار اول نتونستيد سؤالی رو حل کنيد، اصلا نااميد نباشيد و بعد از حل سؤالات ديگر، دوباره روی سؤال باقی مانده فکر کنيد.
- رسيدن به جواب آخر به صورت سادهترين شکل ممکن خيلی مهم هست. پس سعی کنيد منطقی پيش بريد تا راه حلتون به جواب آخر برسه. تميز و خوانا بنويسيد. جواب آخرتون رو حتماً از نظر ديمانسيون و حالتهای خاص بررسی کنيد.
- پس از اينکه وقت آزمون تموم شد، حتماً روی سؤالاتی که نتونستيد حل کنيد فکر کنيد. بعد از خوندن پاسخنامه حل سؤال به نظر آسون مياد (معما چو حل گردد آسان شود ! ) ولی مهم اين هست که خودتون بتونيد مسئله رو حل کنيد. بعد از همه اين کارها پاسخ سؤالات رو بررسی کنيد و مرتب نوشتن رو تمرين کنيد.
3) سؤال عملی : مرحله دوم يک سؤال عملی هم داره ! حل اين سؤالات نياز به علم فيزيک زيادی نداره و معمولاً در متن سؤال روش انجام گفته ميشه و شما فقط بايد خوب و با دقت انجام دهيد و اندازه گيری کنيد. معمولاً حداکثر وقت اين سؤال 45 دقيقه هست. بهترين روش برای يادگيری، حل سؤالات عملی سالهای گذشته هست. يک کتاب هم هست (انتشارات دانش پژوهان – نوروزشاد) که سؤالات و پاسخ تشريحی آزمون عملی مرحله دوم و هم آزمايشات دوره تابستانی رو داره.
4) حل سؤالات آزمون اول دوره تابستانی : اگر خواستيد کمی بيشتر از سطح مرحله دو ياد بگيريد، و اگر کارهای بالا را انجام داديد، ميتونيد سؤالات آزمون اول دوره های تابستانی، که از نظر نوع سؤال شبيه سؤالات مرحله دوم هستند، رو حل کنيد. اين کار دو مزيت داره، اول اينکه سؤالات نسبتاٌ سخت تر از مرحله دو رو حل ميکنيد. دوم اينکه با سؤالات دوره تابستانی آشنا ميشيد. سؤالات و پاسخنامه تشريحی از سال 76 تا 83 در دو جلد منتشر شده. ولی اگر هم خواستيد متن سؤالات در "يادداشت های کاربری" اينجانب موجود هست.
جمعبندي نهايي:
با بررسي سوالات دورههاي گذشته، مشاهده كردم كه از ميان سوالات، 45 درصد مکانيک، 15 درصد الکتريسيته ساکن و جاری، 10 درصد مغناطيس، 10 درصد نور هندسی، 10 درصد گازها و ترموديناميک، 10 درصد سيالات و حرارت هستند. پس در زمانبندي مطالعاتي خود به اين اعداد دقت كنيد.
موفق و پيروز باشيد : امير پرتوي – اسفند 1391
