مرحلۀ اول هشتمین دورۀ المپیاد جغرافیا در روز ۱۷ بهمن برگزار شد. در این نوشته سؤالات از نظر سطح دشواری، تیپبندی، میزان مفهومیبودن و رویکرد طراحان مورد بررسی قرار گرفته است. آزمون امسال با فاصله گرفتن از پرسشهای صرفاً حفظی، تمرکز پررنگتری بر سؤالات مفهومی–ترکیبی، تحلیل روابط طبیعی و انسانی و سنجش تفکر جغرافیایی داوطلبان داشت. بررسی بخشهای فارسی و انگلیسی نشان میدهد که موفقیت در این مرحله، بیش از هر چیز نیازمند درک عمیق مفاهیم، تسلط بر منابع و توان تحلیل و مدیریت زمان بوده است.
تحلیل سؤالات مرحله اول المپیاد جغرافیا ۱۴۰۴
سطح آزمون مرحله اول المپیاد جغرافیا ۱۴۰۴ به طور کلی متوسط ارزیابی میشود. برای دانلود سؤالات مرحله اول المپیاد اینجا کلیک کنید.
بخش فارسی مقداری آسانتر و بخش انگلیسی مقداری پیچیدهتر و نیازمند تسلط علمی و زبانی بیستر بود. فلسفه جغرافیا بیشترین و آسانترین سوالات را به خودش اختصاص داد. با وجود پیچیدگی و عمق منبع جدیدی که برای این موضوع در نظر گرفته شده بود، سوالات کاملا در سطح مرحلهی اول المپیاد بودند. آسان، مفهومی و گزینشی از مهمترین و کلیدیترین بحثهای مورد نیاز. پس هیچ منبعی هر چقدر هم سخت را حذف نکن و حداقل یک بار مرورش کن و مهمترین نکاتش را برای خودت مرور کن.
سوالات مفهومی و ترکیبی افزایش چشمگیری نسبت به سالهای پیش داشتند. سوالات استانداردتر شدند، از قالب حفظی خارج شدند و تمرکز طراحان آزمون بر دید ترکیبی و کلنگر و توان تحلیل دانش آموزان بوده است. برخی سوالات با وجود اینکه سطح آسان یا متوسطی داشتند، زمانبر بودند و الزام سرعت عمل و تقویت مهارت مدیریت زمان برای آزمونهای آینده را گوشزد میکردند.
سؤالات انگلیسی، عمدتاً از جنس مفهومی–ترکیبی و تا حدی مشابه تیپ سؤالات فارسی بودند و سطح آنها در بازه «متوسط رو به سخت» قرار داشت. بسیاری از پرسشها بر مفاهیم درهمتنیده طبیعی و انسانی تکیه داشتند و در کنار آنها، سؤالاتی برای سنجش مهارت تحلیلی و توانایی محاسباتی نیز طراحی شده بود.
این آزمون بهوضوح نشان داد که اتکا صرف به حفظیات کافی نیست؛ بلکه داوطلب باید چرخهها، روابط علت و معلولی و مدلهای مفهومی را بهدرستی درک کرده باشد تا بتواند از پس پرسشها برآید. طراحان با بهکارگیری دامهایی همچون واژههای ظاهراً جذاب اما نادرست و یا ترکیب چند مفهوم در یک سؤال، تلاش کردهاند توان تحلیل و ارزیابی عمیق داوطلبان را محک بزنند.
تفکر جغرافیایی منسجم و طراحی هدفمند، از ویژگیهای برجسته آزمون امسال در مقایسه با سالهای گذشته بود. بهطور کلی، سؤالات با تسلط مناسب بر منابع قابل حل بودند، هرچند در برخی موارد، بازی با واژگان و ظرایف متنی، ضرورت دقت بالا و فهم کامل مفاهیم را دوچندان میکرد. سهم سؤالات مرتبط با «دانش جغرافیایی» نیز قابل توجه بود و حدود دو تا سه سؤال مسئلهای در آزمون دیده میشد که با آگاهی از فرمولها و اصول محاسباتی، قابل حل بودند.
برخی سؤالات نیازمند دیدی ترکیبی و صرف زمان بیشتر برای تحلیل بودند. در مجموع، فرم کلی آزمون نسبت به سال گذشته استانداردتر شده و جهتگیری آن بهطور محسوسی به سمت سؤالات مفهومی–ترکیبی حرکت کرده است؛ رویکردی که میتواند کیفیت گزینش را به شکل معناداری ارتقا دهد.
خبر خوب: همدورهایهای امسالت احتمالا آدمهای باهوش، دغدغهمند و با توان تحلیل بالایی هستند، چون درستتر گزینش شدند.
این مطلب به قلم مدالآوران و اساتید المپیاد جغرافیا نوشته شده است:
- آتوسا دلیر
- نازنین شاکریاری
- آرینا برزین
برای تبادل نظر با دیگر دانشپژوهان المپیاد جغرافیا از سراسر ایران، به گروه تلگرامی آیریسک سر بزنید.
